betterplaces_logo

Cechy zdrowego biura: Światło dzienne i oświetlenie

Oświetlenie w biurze spełnia szereg funkcji: począwszy od najbardziej oczywistej – oświetlania miejsca pracy, poprzez wpływ na komunikację, samopoczucie, zdrowie, bezpieczeństwo czy estetykę. Słaba widoczność, olśnienie, migotanie oraz brak kontroli nad oświetleniem wpływają na wykonywanie zadań przez pracowników i mogą prowadzić do bólów głowy czy nadwyrężenia oczu. Światło jest także kluczowe dla utrzymania właściwego rytmu dobowego człowieka.

Jednogłośnie, wszyscy użytkownicy biur wolą pracować w miejscu z oknem i światłem dziennym, co zapewnia im lepsze zdrowie i samopoczucie. Sam dostęp do okna jest równie ważny, jak widoki za nim i jest to temat opisany szerzej w części: Natura i widoki.

W 2008 roku przeprowadzono kompleksowe badanie pomiarów fizycznego otoczenia i satysfakcji na 779 stanowiskach pracy w 9 różnych budynkach, z którego wynikło, że brak dostępu do okna był najczęstszym powodem niezadowolenia z oświetlenia[1].

window

173%

większa ekspozycja na białe światło w czasie pracy

dream

46 minut

dłuższy sen w nocy

Z kolei niedawne doświadczenie przeprowadzone przez neurobiologów wykazało, że pracownicy, którzy pracują w pomieszczeniu z oknem, mają 173% większą ekspozycję na białe światło w godzinach pracy i sypiają średnio ok. 46 minut dłużej w nocy, niż ich koledzy pozbawieni okien w pracy. Ci ostatni dodatkowo wykazywali większe problemy z witalnością, jakością i ilością snu[2].

Strategie maksymalizacji dostępu do światła dziennego oraz stworzenia optymalnych warunków oświetlenia, które równocześnie będą minimalizowały zużycie energii są bardzo ważnym, a jednocześnie złożonym zagadnieniem projektowania zrównoważonych budynków.

W pierwszej kolejności należy zapewnić jak najlepsze naturalne oświetlenie, z uwzględnieniem wewnętrznych i zewnętrznych elementów kontroli słonecznej (w postaci żaluzji, rolet, heliostatów, łamaczy światła itp.), które zapewnią lepszy komfort, zredukują olśnienie, a jednocześnie zapobiegną nadmiernemu nagrzewaniu pomieszczeń. Dzięki temu ostatniemu zaś nie będzie zużywana dodatkowa energia niezbędna do ochłodzenia budynku.

Oczywiście sztuczne oświetlenie jest niezbędnym elementem każdego budynku. Szacuje się, że może ono być odpowiedzialne za ok. 25% kosztów energii elektrycznej w biurze, dlatego też projektowanie oświetlenia, które będzie energooszczędne i będzie stwarzało dobre warunki do pracy jest bardzo istotne. Coraz częściej wykorzystywana jest ciągle ulepszana technologia LED, a także innowacje w zakresie kontroli oświetlenia.

CO, JAK I GDZIE MIERZYĆ?

Poziom doświetlenia zmierzymy za pomocą światłomierza, w miejscach, w których pracownicy wykonują swoje zadania.

[1] Newsham GR. Aries M. Mancini S. and Faye G. (2008) Individual Control of Electric Lighting in a Daylit Space. Lighting Research and Technology 40, s. 25-41.

[2] Chueng I. (2013) Impact of workplace daylight exposure on sleep, physical activity, and quality of life. American Academy of Sleep Medicine 36.